Bộ GD&ĐT cho biết, các đề xuất này sẽ khắc phục được cơ bản những hạn chế về soát, đánh giá và thi cử hiện hành
Một số môn học như Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể dục, Đạo đức chỉ đánh giá kết quả thông qua quan sát và nhận xét, góp ý. Về tuyển sinh đại học, cao đẳng, Bộ GD&ĐT cho biết có thể các trường tổ chức tuyển sinh theo hướng dựa vào kết quả xác nhận tốt nghiệp THPT và có thể kiếm tra/ thi thêm một vài môn hoặc chuyên đề theo đề nghị đào tạo của mỗi ngành, mỗi trường.
Trong đó, đánh giá kết quả học tập theo hướng học xong môn/lĩnh vực học tập nào thì đánh giá kết quả đạt chuẩn đầu ra môn/lĩnh vực đó; kì thi chung cuộc (thi tốt nghiệp) đề thi sẽ yêu cầu ứng dụng tổng hợp kiến thức, kĩ năng của nhiều lĩnh vực/ môn học để giải quyết một vấn đề chung theo 02 lĩnh vực lớn là khoa học từng lớp- nhân văn và khoa học thiên nhiên hoặc cũng có thể chỉ thi 2 môn Toán và Ngữ văn.
Đây là hướng đề xuất hướng đổi mới thi - công nhận tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, cao đẳng cho giai đoạn tới của Bộ GD&ĐT. Thực tại, hệ thống đánh giá kết quả học tập ở nước ta gồm ba thành tố cơ bản là: Đánh giá trên lớp, nghĩa là xuân đường thu thập thông tin hàng ngày về việc học trò đã học thế nào, từ đó điều chỉnh hoạt động dạy và học.
Cùng với việc đổi mới chương trình giáo dục THPT theo hướng tăng cường phân hóa, định hướng nghề và chuẩn bị tốt cho học sinh học tiếp sau giáo dục phổ thông bằng cách có ít môn học tấm, có nhiều môn học hoặc chủ đề để HS tự chọn; song song triển khai phong phú các hình thức soát, thi và đánh giá trong quá trình dạy học, việc công nhận tốt nghiệp THPT, phải dựa trên kết quả đánh giá trong quá trình giáo dục về phẩm chất và năng lực của học sinh và kết quả đánh giá cuối cấp học.
Theo ý kiến đề xuất ngành GD&ĐT, trong thời kì tới đề thi không chỉ tụ họp vào việc đánh giá HS biết cái gì mà quan yếu hơn là đánh giá HS làm được gì từ những điều đã biết, tức thị tập hợp đánh giá năng lực người học.
Có thể sẽ bỏ thi đại học Trong đề xuất hướng đổi mới thi - công nhận tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, cao đẳng cho thời đoạn tới, Bộ GD&ĐT có nói trước hoản cảnh giang sơn như bây chừ phải tìm ra một “bài toán” giải mã chất lượng học sinh, tìm thước đó chuẩn cho các bậc học, trong đó có thi tốt nghiệp THPT và thi tuyển sinh đại học, cao đẳng.
Và chung cuộc đánh giá kết quả học tập bằng cách dự chương trình đánh giá quốc gia, quốc tế: Thực hiện (có thuộc tính làm thí nghiệm) đánh giá quốc gia ở các lớp 5, 6, 9 và 11; tham dự chương trình đánh giá quốc tế là PISA và chương trình đánh giá khu vực là PASEC. Thời kì các bài soát từ vài phút, 15 phút, 1 tiết hoặc hơn 1 tiết. Cũng dấn, trong giáo dục phổ thông nước ta, khoa học đánh giá còn lạc hậu, trình độ tổ chức đánh giá và quản lý, sử dụng kết quả còn thấp; năng lực nghiêm phụ và cán bộ nghiên cứu về đánh giá còn hạn chế; nếp và tâm lý học ứng thí, trọng bằng cấp còn nặng nề… Do đó cần phải có kiên tâm và các giải pháp hiệp của các cấp cai quản và các cơ sở giáo dục, của cán bộ quản lí giáo dục và thầy giáo thì việc đổi mới thi, kiểm tra và đánh giá theo định hướng trên mới có hiệu quả.
Thực trạng hạn chế này tụ hội ở các yêu tố như: kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, cao đẳng vẫn còn cồng kềnh, nặng nề, tốn kém; chưa có hiệu quả cao và có nhiều điều bất cập, gây bức xúc trong xã hội. Việc đề thi chỉ chú ý đến yêu cầu tái tạo kiến thức đã là nguyên cớ của tình trạng dạy học theo lối "đọc-chép", mở “lò luyện thi”, học tập đối phó… thời kì tới sẽ có nhiều đổi mới trong thi? Ảnh minh họa “Không trọng việc phối hợp kết quả đánh giá quá trình với kết quả thi tốt nghiệp THPT và với tuyển sinh đại học, cao đẳng; kết quả tốt nghiệp THPT và trúng tuyển vào trường đại học, cao đẳng chỉ phụ thuộc vào kết quả thi nên chưa bảo đảm khách quan, công bằng với người học” Bộ GD&DDT khẳng định.
Nhận các kỳ thi còn lạc hậu Theo Bộ GD&ĐT, thực trạng các kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học, cao đẳng ở Việt Nam có rất nhiều hạn chế, đòi hỏi bức thiết phải đổi mới. Đánh giá qua các kỳ thi, hiện hành chúng ta đang có các kỳ Thi tuyển sinh lớp 10; Thi tốt nghiệp THPT; Thi tuyển sinh cao đẳng, đại học; Thi học sinh giỏi các cấp.
Đề thi vẫn cốt tử quý trọng ghi nhớ kiến thức, ít chú ý đến đánh giá năng lực vận dụng. Các hình thức đánh giá là quan sát, soát miệng, kiểm tra viết, soát thực hiện theo hai loại: soát trực tính và rà soát định kỳ. Định hướng này buộc đề thi chẳng thể chỉ kiểm tra trí nhớ mà phải yêu cầu áp dụng tổng hợp, thực hành, rà năng lực sáng tạo… của HS.
Việc thi - xác nhận tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, cao đẳng cần phối hợp kết quả đánh giá trong quá trình học tập (đốn ở cấp THPT) và kết quả thi, rà soát chấm dứt (để tốt nghiệp), kết quả thi, thẩm tra đầu vào (để tuyển sinh). Kết quả kiểm tra, đánh giá thực chất hơn, công bằng, khách quan và trung thực hơn; giảm bớt sự kềnh càng, tốn kém của một số kỳ thi; tác động hăng hái trở lại việc dạy và học.
Xét một cách tổng quát, đánh giá nói chung và thi tốt nghiệp THPT, tuyển sinh đại học, cao đẳng nói riêng ở Việt Nam còn lạc hậu từ mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện đến quy trình, cách thức xử lí, dùng kết quả; coi việc đánh giá kết quả học tập chỉ là việc cho điểm các bài thi, bài soát.
