Nên một số định hướng đổi mới thi, thẩm tra, đánh giá nêu trên sẽ được thực hành ngay trong những năm tới, không chờ đến chương trình sau năm 2015
Ngoài ra, để phân hóa cao, các em được tự chọn (không bắt buộc) thêm các chủ đề chuyên sâu gắn với ngành nghề mình chọn lọc sau này. Điều quan yếu là có được một phương án hợp lý, có nhiều ưu điểm, hạp nhất với việc đổi mới cơ bản toàn diện chương trình giáo dục và thực tại cuộc sống. Nhận thức đúng điều đó, Bộ GD-ĐT chủ trương những vấn đề nào đã khẳng định được, thấy đúng và có thể thực hiện hiệu quả thì đưa vào thực tế luôn.
* Nếu sau này thực hiện việc đánh giá học sinh trong quá trình học tập và giao kỳ thi cho địa phương tổ chức thì việc kiểm soát bị động sẽ phải làm thế nào để kết quả thi có thể đủ tin tưởng.
Ban soạn thảo cứ vào điều gì để đưa ra hai phương án? - Cơ sở để đề xuất hai phương án đầu tiên là cứ vào ưu nhược điểm của cách thi tốt nghiệp và thi ĐH kiểu “ba chung” như mấy năm qua, mặt khác căn cứ vào kinh nghiệm và xu thế quốc tế. Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển - Ảnh: Việt Dũng Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển đã bàn thảo với Tuổi Trẻ cụ thể hơn về đề án.
# Sử dụng cho việc tuyển sinh vào các trường ĐH-CĐ, TCCN? - Việc giao cho các địa phương tăng quyền chủ động phải đi đôi với tinh thần tự giác, tự chịu bổn phận và năng lực thực hiện.
Theo phương án này, việc tuyển sinh ĐH sẽ dựa vào kết quả xác nhận tốt nghiệp THPT là chính, các trường ĐH có thể thi/rà soát thêm một hoặc hai môn có các chuyên đề chuyên sâu tùy thuộc vào đề nghị của chuyên ngành sẽ đào tạo ở ĐH. Mục đích của việc đổi mới thi là tránh được việc tổ chức thi cồng kềnh, nặng nề, tốn kém, gây áp lực, quá tải cho người học.
Nguyên tắc chung là việc gì mà các địa phương có thể làm tốt thì bộ sẽ không làm. Khi đó nhà trường, các cơ quan quản lý phải chịu trách nhiệm trước cấp trên, trước trung ương về kết quả giáo dục của đơn vị mình.
Đổi mới cần tạo ra những đổi thay căn bản, nhưng cách thức đổi mới có khi chỉ là nhận thức lại và làm cho đúng quy luật.
* Với hai phương án được đề xuất, có thể hiểu sẽ không còn tồn tại hai kỳ thi quốc gia là thi tốt nghiệp THPT và thi tuyển sinh ĐH-CĐ theo phương thức “ba chung” nữa mà chỉ có một kỳ thi được gắn với hai mục đích.
Mặt khác bộ sẽ phải có khả năng và những giải pháp để tăng cường thanh tra, soát, xử lý kịp thời, hiệu lực và hiệu quả. Phương án 2 : Xét tốt nghiệp THPT dựa trên kết quả học tập của ba môn bắt buộc + ba môn tự chọn tấm.
* Theo thứ trưởng, với thực tiễn giáo dục và những thụ động, hạn chế trong nhận thức, tâm lý chung của từng lớp về đua hiện, để thực hiện hướng đổi mới thi ở trên cần khắc phục những khó khăn gì? Khi nào thì việc đổi mới này có thể được ứng dụng đại trà? - Khó khăn cần khắc phục trước hết là về nhận thức, cần tuyên truyền phổ thông để đông đảo các xã hội từng lớp hiểu thấu đáo các chủ trương đổi mới giáo dục và đổi mới thi; các cấp lãnh đạo từ trung ương đến địa phương cần quan hoài và sâu sát hơn, kiên tâm ủng hộ đổi mới đua.
Cùng với việc điều chỉnh về nội dung, chương trình, việc tổ chức thi - xác nhận tốt nghiệp dự định có hai phương án gắn với kỳ thi ĐH.
Ở cả hai phương án trên, đều không đặt vấn đề ép các trường ĐH-CĐ phải “bỏ thi” hoặc bắt phải tổ chức một kỳ thi chung có cùng cách thức, môn thi mà tôn trọng tính tự chủ và đề nghị đào tạo của các trường.
* Trong trường hợp vẫn tổ chức kỳ thi quốc gia như khâu cuối để xác nhận tốt nghiệp THPT thì kỳ thi sẽ được tổ chức như giờ hay giao cho các địa phương, cho các trường tổ chức? - Đây là vấn đề đang có các quan điểm khác nhau.
Ý thức chủ đạo là làm thế nào để đánh giá đúng được năng lực của người học. Sắp tới, việc đổi thay chương trình sẽ buộc cách ra đề thi đổi mới hơn. Ông Nguyễn Vinh Hiển cho biết đây chỉ mới là đề xuất của ban soạn thảo, còn phải luận bàn, xin ý kiến rộng rãi trước khi có quyết định rút cuộc. ____________ Tin bài liên tưởng: "Bỏ thi tốt nghiệp, chất lượng giáo dục vững chắc sẽ xuống" Tránh đổi mới liên tục nhưng chắp vá Nghịch lý giữa hai kỳ thi Không bắt học trò phải dự thi tốt nghiệp THPT Đổi mới đua để chống tiêu cực Vì sao người trẻ quay lưng với sự trung thực? Đừng để con em hi sinh chuyện trung thực vì người lớn Ủng hộ đổi mới đua, nhưng băn khoăn.
Còn theo phương án 2, trung tâm sẽ dồn vào kỳ thi tuyển sinh, việc công nhận tốt nghiệp sẽ vận dụng phương thức “xét kết quả học tập”, có nghĩa sẽ bỏ kỳ thi quốc gia để công nhận tốt nghiệp THPT.
Theo hướng này đề thi sẽ đề cao đề nghị sáng tạo, hạn chế tái tạo, nhớ máy móc; tăng cường đề nghị áp dụng tổng hợp các tri thức và kỹ năng; hạn chế hỏi lý thuyết thuần túy; tăng cường đề nghị học sinh ứng dụng lý thuyết vào giải quyết các vấn đề, nhất là các hiện tượng, tình huống gần gụi với cuộc sống; các bài tập yêu cầu thực hiện cũng được gia tăng.
Hầu hết các nước châu Âu dùng kỳ thi này với hai mục đích: công nhận kết quả học tập THPT và làm cơ sở tuyển sinh vào các trường ĐH-CĐ, một số nước không dùng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT để xét vào ĐH-CĐ mà phải tổ chức kỳ thi tuyển sinh riêng, một số nước kết hợp xét kết quả thi tốt nghiệp và kết quả thi tuyển vào ĐH-CĐ theo yêu cầu riêng của mỗi trường. Ban soạn thảo có lường tới những phản ứng ở khối giáo dục nghề không? - Không có một phương án thi nào có ưu điểm tuyệt đối, chỉ có thể chọn một phương án có nhiều ưu điểm hơn, thích hợp với yêu cầu mới nhiều hơn.
Những thay đổi quan yếu liên tưởng đến các kỳ thi sẽ được Bộ GD-ĐT thông tin kịp thời đến mọi học trò và các đối tượng liên can. Như vậy, thi hay xét chỉ là khâu rốt cuộc (chứ không phải sờ soạng) của việc xác nhận tốt nghiệp THPT. VĨNH HÀ thực hành 2 phương án tổ chức thi Ban soạn thảo đề án đề xuất lớp 11 và 12 học sinh nép phải học sáu môn, gồm ba môn tấm (đối với mọi học sinh) và ba môn học trò được tự chọn (gọi là các môn tự chọn bắt) trong số các môn học còn lại.
Song song phải giải quyết nhiều vấn đề trong ngành: năng lực và nhận thức của đay đả, của cán bộ lãnh đạo các cơ sở giáo dục; cán bộ quản lý các cấp; năng lực của hàng ngũ chuyên gia ra đề thi; các biện pháp quản lý hành chính; tăng cường công tác thanh tra, giám sát. Theo hướng đề xuất của ban soạn thảo, có thể vẫn có hai kỳ thi nhưng sẽ là dồn trọng điểm vào một kỳ thi quốc gia.
* Phương án dùng kết quả tốt nghiệp THPT để xét tuyển ĐH-CĐ từng được đặt ra nhưng không thực hiện được, đốn do phía các trường ĐH-CĐ cho rằng kết quả thi tốt nghiệp THPT khó có thể là cứ tin tức cho việc tuyển sinh.
* Cùng với việc đổi mới cách thức thi, nội dung đánh giá, nội dung đề thi sẽ được đổi mới thế nào để thích hợp với đích giáo dục năng lực cho người học? - Đề thi mấy năm gần đây đã có những chuyển biến hăng hái như dư luận tầng lớp đã nhất trí, ủng hộ.
Phương án 1: Thi tốt nghiệp THPT theo hướng: thi ba môn nép + ba môn tự chọn bức mà mỗi học sinh đã chọn hoặc thi hai bài yêu cầu ứng dụng kiến thức tổng hợp. Cụ thể theo phương án 1, tổ chức kỳ thi cuối cấp THPT để lấy kết quả công nhận tốt nghiệp và là căn cứ để tuyển sinh ĐH-CĐ thì trung tâm sẽ dồn vào kỳ thi này.
Trong trường hợp lấy kết quả tốt nghiệp THPT là cứ chính để xét tuyển ĐH-CĐ thì các trường có thể tuyển lựa thêm các hình thức thi hoặc soát đầu vào ăn nhập với yêu cầu đào tạo, đặc thù của lĩnh vực đào tạo. Theo phương án này, việc tuyển sinh ĐH sẽ có thể là thi ba môn bắt buộc toán, ngữ văn, ngoại ngữ và thi/kiểm tra thêm 1-2 môn hoặc chuyên đề tự chọn chuyên sâu tùy thuộc vào chuyên ngành cần đào tạo của các ĐH.
