Tình trạng “thừa thầy thiếu thợ” chính là do gia đình, nhà trường và tầng lớp đã không định hướng rõ ràng được cho học trò ngay từ ghế nhà trường. Có thể nói gia đình nào cũng muốn con mình được đậu và học đại học dù ngành nghề không phù hợp, với quan điểm "cứ vào học đại học ra trường rồi sẽ tính và chạy chỗ làm"; còn với nhà trường, một công tác quan yếu nhất là thực hiện hướng nghiệp và định hướng nghề nghiệp trên sở trường, năng khiếu của học trò chừng như bị bỏ ngỏ, chỉ làm chắp vá mỗi khi đến mùa tuyển sinh; với từng lớp, công tác dự báo, xây dựng chiến lược ngành nghề mang tính bền vững, lâu dài và các chính sách tuyển dụng còn nhiều bất hợp lý. Quờ quạng các căn do trên đã khiến những tân cử nhân chứa chan hoài bão ngỡ ngàng và không khỏi bị choáng với thực tiễn. Những áp lực của cơm áo gạo tiền đã buộc những cử nhân phải chọn con đường làm thợ để tồn tại, một số khác ngậm ngùi chọn cách quay lại học nghề để xin việc nhất thời.
Với số lượng thống kê, bây giờ có vài trăm ngàn người có trình độ đại học ra trường nhưng thất nghiệp hoặc làm việc dưới chuẩn đào tạo, điều này đã tạo nên sự lãng phí nguồn nhân lực có chất lượng, có ham, nhiệt huyết với nghề, ngoài ra nguồn lực to lớn về tiền nong, thời kì, sức lực bị tiêu phí. Hơn thế nữa, sự không thành công của nhiều cá nhân trong công việc và cuộc sống do định hướng nghề không đúng có thể dẫn đến nhiều vấn đề tầng lớp phức tạp.
Một điều không kém phần quan trọng trong chương trình đào tạo bây giờ là sinh viên cứ phải học theo những gì nhà trường cung cấp, không quan hoài tới nhu cầu của nhà tuyển dụng. Nhà trường cứ đào tạo theo lối mòn, lặp đi lặp lại những kiến thức cũ không còn ăn nhập với sự phát triển của tầng lớp. Chương trình đào tạo thiên về lý thuyết nên khi sinh viên ra trường không ứng dụng được, kể cả xin đi làm công nhân cũng phải học lại.
Nên chăng giờ cần đổi mới đào tạo ở cả các trường đại học của chúng ta theo mô hình " hình chóp", tức thị đầu vào thì rộng mở nhưng đầu ra thì hẹp lại. Sau khi tốt nghiệp THPT các em sẽ chọn vào học một trường đại học nào đó. Còn các trường đại học thì xét kết quả học tập của các em ở phổ thông cho đến hết chỉ tiêu. Các trường đại học phải có chương trình đào tạo sinh viên như thế nào sao cho học xong năm thứ nhất mà không vượt qua được kỳ thi để lên học năm thứ 2 thì cấp bằng tương đương sơ cấp nghề. Nếu học xong năm thứ 2 nhưng không thi lên học được năm thứ 3 thì cấp bằng trung cấp, na ná như vậy học xong năm thứ 3 mà không thi nổi lên năm thứ 4 thì cấp bằng cao đẳng. Chỉ khi nào vượt qua 4 năm học với các kỳ thi chuyển giai đoạn từng năm mới có được tấm bằng đại học.
Sinh viên ra trường đi làm việc một thời kì một mực hạp với chuyên ngành đào tạo thì được ưu tiên cộng thêm điểm khi thi lên loại hình đào tạo cao hơn. Cách đào tạo này sẽ gạn lọc được năng lực của các đối tượng học trò song song phân luồng được ngay các loại hình đào tạo. Sinh viên sẽ được học từ " thợ cho đến thầy", và khi đó tầng lớp sẽ có một nguồn nhân công phong phú , đa dạng đủ để cung ứng mọi ngành nghề công việc cấp thiết trong từng lớp.
Văn Thy Hoàng
|
